Egzamin gimnazjalny - Standardy wymagań

Standardy wymagań egzaminacyjnych z zakresu przedmiotów humanistycznych:

  1. Czytanie i odbiór tekstów kultury:
    Uczeń powinien umieć:
    • czytać teksty kultury (w tym źródła historyczne) rozumiane jako wszystkie wytwory kultury materialnej i duchowej człowieka, podlegające odczytaniu i interpretacji, zwłaszcza teksty kultury należące do polskiego dziedzictwa kulturowego – na poziomie dosłownym, przenośnym i symbolicznym,
    • interpretować teksty kultury uwzględniając intencje nadawcy, odróżniać fakty od opinii, prawdę historyczną od fikcji, dostrzegać perswazję, manipulację, wartościowanie,
    • wyszukiwać informacje zawarte w różnych tekstach kultury, w szczególności w tekstach literackich, publicystycznych, popularnonaukowych, aktach normatywnych, instrukcjach, mapach, tabelach, diagramach, wykresach, schematach,
    • dostrzegać w odczytywanych tekstach środki wyrazu i określać ich funkcję – dostrzegać środki wyrazu typowe dla tekstów literackich, tekstów publicystycznych, dzieł sztuki plastycznej,
    • odnajdywać i interpretować związki przyczynowo – skutkowe w rozwoju cywilizacyjnym Polski i świata – odnajdywać i interpretować związki przyczynowo – skutkowe w polityce, gospodarce, kulturze, życiu społecznym,
    • dostrzegać i analizować konteksty niezbędne do interpretacji tekstów kultury: historyczny, biograficzny, filozoficzny, literacki, plastyczny, muzyczny, regionalny i wypowiadać się na ich temat oraz wyjaśniać zależności między rożnymi rodzajami tekstów kultury (plastyką, muzyką, literaturą),
    • dostrzegać wartości wpisane w teksty kultury.

  2. Tworzenie własnego tekstu:
    Uczeń powinien umieć:
    • budować wypowiedzi poprawne pod względem językowym i stylistycznym w następujących formach: opis, opowiadanie, charakterystyka, sprawozdanie, recenzja, rozprawka, notatka, plan, reportaż, artykuł, wywiad, ogłoszenie, zaproszenie, dedykacja, podanie, list, pamiętnik,
    • posługiwać się kategoriami i pojęciami swoistymi dla przedmiotów humanistycznych i ścieżek edukacyjnych,
    • tworzyć teksty o charakterze informacyjnym lub perswazyjnym, dostosowane do sytuacji komunikacyjnej,
    • znać i stosować zasady organizacji tekstu, tworzyć tekst na zadany temat, spójny pod względem logicznym i składniowym,
    • formułować, porządkować i wartościować argumenty uzasadniające stanowisko własne lub cudze,
    • analizować, porównywać, porządkować i syntetyzować informacje zawarte w tekstach kultury,
    • dokonywać celowych operacji na tekście: streszczać, rozwijać, przekształcać stylistycznie,
    • wypowiadać się na temat związków między kulturą rodzimą a innymi kręgami kulturowymi, w tym komentować powiązania, zwłaszcza między kulturą polską a śródziemnomorską oraz określać te powiązania w różnych obszarach: polityce, kulturze, gospodarce, życiu codziennym, w odniesieniu do przeszłości i w czasach obecnych,
    • formułować problemy, podawać sposoby ich rozwiązania, wyciągać wnioski, wypowiadać się na temat sytuacji problemowej przedstawionej w tekstach kultury.

    3. Opracowano na podstawie Informatora o egzaminie gimnazjalnym 2007 (www.cke.edu.pl)